#003
Etkileşimli veri hikâyesi · Basın özgürlüğü · 5 Kasım 2026
Basın kartı, gazetecinin kimliği. Bu sayfada önce sen muhabir olacaksın: gerçek beş cümleyi yayımlayıp yayımlamamaya karar vereceksin. Sonra Türkiye'nin kartına bakacağız: kaç gazeteci cezaevinde, kim neden tutuklandı, kaç kanalın yönetimi el değiştirdi.
Hepsi 2026 sonbaharında gerçekten yayımlandı. Her biri için karar ver: yayımla ya da yayımlama. Sonra gerçekte ne olduğunu göreceksin.
Yayımladığın her cümle kartına bir damga basar. Sağ alttaki sayı, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 217/A maddesinin o cümleler için öngördüğü hapis aralığının toplamı.
Aynı ay içinde üç kurum, üç farklı sayı. Hata yok; herkes başka bir şeyi sayıyor.
Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) yalnızca dava dosyasında gazetecilik faaliyeti görünenleri listeliyor. Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), gazetecilik faaliyetleri nedeniyle tutuklu olanları sayıyor ve ev hapsindekileri de ekliyor. Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) ise isim listesi yayımlamadan aylık toplamı veriyor. Aşağıdaki her nokta bir insan. Bir sayıya dokun, o kurumun listesi yansın.
Kaynak: TGS, MLSA, DFG Ekim raporu · Erişim: 5 Kasım 2026
Ölçümler arasındaki aylar bilinmiyor; noktaları kesikli çizgi bağlıyor. DFG'nin ekim başı raporu aynı sayfada hem 29 hem 30 diyor.
Kaynak: DFG (Ocak, Ekim, Kasım), TGS (Mart, Amnesty aktarımı; Ekim) · Erişim: 5 Kasım 2026
Her çizgi bir gazetecinin cezaevine girdiği günden bugüne uzanıyor. Mavi çizgiler 2026'da girenler.
Tarihler MLSA listesinden; bu hikâyede vakası doğrulanan isimlerde haber tarihleri kullanıldı. Uzun çizgilerin bir kısmı tutuklu değil hükümlü olabilir; listeler bu ayrımı yapmıyor. Giriş tarihi bilinmeyen 4 kişi (Ali Aslan Kılıç, Hasan Taşar, Osman Çalık, Sami Tunca) ve ev hapsindeki İsmail Saymaz şeritte yok.
Kaynak: MLSA, TGS · Erişim: 5 Kasım 2026
31 Temmuz ile 21 Ekim arasında tutuklanan ve vakasını iki kaynaktan doğruladığımız 12 gazeteci. 8'inin ipi aynı maddeye bağlı. Bir fotoğrafa dokun, dosyayı aç.
Turuncu fotoğraflar 217/A ile tutuklananlar. Fotoğraflar temsilî; yüz yerine baş harfler.
2022'de Türk Ceza Kanunu'na eklenen madde, kamuoyunda “dezenformasyon yasası” diye biliniyor. Suçun adı “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma”. Cezası:
“… bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.”
Suç basın yoluyla işlendiyse ceza artabiliyor (TCK 218). Fatih Ergin'in iddianamesinde istenen ceza bu yüzden 1,5 ila 4,5 yıl.
Kaynak: Evrensel, 21 Ekim 2026 (madde metni), Medyascope, 19 Ekim 2026 · Erişim: 5 Kasım 2026
Cezaevindekiler buzdağının görünen kısmı. Tutuklu olsun olmasın, her ay onlarca gazeteci duruşmaya çıkıyor.
Her tane bir gazeteci. Türkiye geneli için “şu an yargılanan gazeteci” toplamını tutan bir kurum yok; en iyi ölçü bu aylık sayımlar. Ekimde verilen hapis cezalarının toplamı 3 yıl 2 ay 20 gün.
Kaynak: DFG Eylül ve Ekim raporları, SCF özeti · Erişim: 5 Kasım 2026
Kayyım TMSF, yani Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu: bir kamu kurumu. Gerekçelerin hiçbiri yayın içeriği değil; soruşturmalar bahis, aklama, rüşvet ve casusluk iddiaları üzerine. Sonuç hep aynı: yönetim sahibinden alınıyor.
Aşağı kaydırdıkça ekranlar teknik arıza yayınına geçiyor.
Sayım bizim: iki ayrı yayında doğrulanan kuruluşlar. Sözcü “iki yılda 10 televizyon”, 12punto “bir yılda 10 kanal” diyor. Kanal V'ye 10 Eylül 2025'te kayyım atandığını yalnızca Ekonomim yazdığı için listeye almadık. Can Holding kanallarının bugünkü durumu kaynaklarda çelişiyor.
Kaynak: Ekonomim, Sözcü, 12punto, Evrensel, Euronews · Erişim: 5 Kasım 2026
Grubun 22 şirketine kayyım atandı. Kayyım heyeti polisle birlikte binaya girdi, Kanaltürk ve Bugün TV'nin yayını kesildi. Grup 29 Şubat 2016'da kapandı; 500 çalışan işsiz kaldı.
Kaynak: bianet, Cumhuriyet, Reuters / The Peninsula
İstanbul'da bir sulh ceza hâkimliği, savcılığın talebiyle Zaman gazetesinin ve İngilizce yayımlanan Today's Zaman'ın yönetimine kayyım atadı.
2025'in bilançosu kurumdan kuruma değişiyor; dünya sıralaması değişmiyor.
IPI: Uluslararası Basın Enstitüsü · BİA: Bağımsız İletişim Ağı (bianet) Medya Gözlem Raporu
Yöntemler farklı: DFG tüm dosyaları, IPI duruşmaları, BİA yıl boyunca yargılananları sayıyor. BİA'ya göre yıl boyunca ortalama 150 kadar gazeteci yargılandı, 28'i mahkûm oldu.
Kaynak: DFG (Turkish Minute), IPI, BİA Medya Gözlem 2025, MLSA (SCF) · Erişim: 5 Kasım 2026
Filmlerde gazeteci tek bir haberle skandalı patlatır, jenerik akar. Bu hikâyede jenerik yok: haber yayımlandıktan sonraki sahne adliye koridoru.